Thông qua Luật Xây dựng, 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng

Luật Xây dựng (sửa đổi) vừa được thông qua quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng, trong đó có công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt và nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng.

Chiều 10-12, với 437/439 đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng (sửa đổi). Luật có hiệu lực từ 1-7-2026.

• Bỏ giấy phép xây dựng và thay đổi cách thức quản lý

• Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nói về đề xuất bỏ giấy phép xây dựng nhà dưới 7 tầng

• Đại biểu Quốc hội: Cần mạnh dạn bỏ giấy phép xây dựng cho tất cả nhà ở riêng lẻ

• Miễn giấy phép xây dựng, cần đơn giản hồ sơ thông báo khởi công

Một trong những điểm mới quan trọng của luật là mở rộng 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng, trong đó có công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt và nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng.

Nhóm công trình đầu tiên được miễn giấy phép xây dựng là công trình bí mật Nhà nước; công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách; công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt, dự án đầu tư theo thủ tục đặc biệt; công trình tạm; công trình tại khu vực đất quốc phòng - an ninh.

Nhóm thứ hai bao gồm các công trình thuộc dự án đầu tư công, được quyết định đầu tư bởi các cấp có thẩm quyền như: Thủ tướng, người đứng đầu cơ quan Trung ương, thủ trưởng các cơ quan tư pháp tối cao, Kiểm toán Nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, các bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và Chủ tịch UBND các cấp. 

Nhóm thứ ba là công trình xây dựng theo tuyến trên địa bàn từ hai tỉnh trở lên; công trình theo tuyến ngoài khu vực định hướng phát triển đô thị theo quy hoạch được phê duyệt hoặc phương án tuyến được chấp thuận.

Nhóm thứ tư là công trình trên biển thuộc dự án đầu tư xây dựng ngoài khơi đã được cấp có thẩm quyền giao khu vực biển để thực hiện dự án; cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không, công trình bảo đảm hoạt động bay ngoài cảng.

Thứ năm, công trình quảng cáo không phải xin phép theo Luật Quảng cáo; công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động.

Thứ sáu, công trình thuộc dự án đầu tư đã được cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc điều chỉnh và được phê duyệt theo quy định.

Thứ bảy, công trình xây dựng cấp 4; nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500m² được miễn giấy phép nếu không thuộc các khu vực có quy định quản lý kiến trúc như khu chức năng, khu đô thị, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch tỉnh/thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia, quy hoạch chung xã hoặc khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Nhóm thứ tám được miễn giấy phép xây dựng là công trình sửa chữa, cải tạo bên trong hoặc cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp đường đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc. Việc sửa chữa không làm thay đổi mục đích, công năng, không ảnh hưởng kết cấu chịu lực, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, môi trường và hạ tầng kỹ thuật.

Tại báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi đại biểu biểu quyết thông qua luật, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết nghị định hướng dẫn của Chính phủ sẽ quy định đơn giản tối đa thủ tục cấp phép xây dựng.

Theo ông, thủ tục này được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, thời gian cấp dự kiến tối đa 7-10 ngày. Việc này giúp giảm tối thiểu 30% thời gian, chi phí theo yêu cầu của Chính phủ. Ngoài ra, Chính phủ sẽ đưa ra quy định tăng trách nhiệm của tư vấn thiết kế về đảm bảo an toàn công trình xây dựng.

Cho phép nhà đầu tư được xây dựng công trình lưỡng dụng trên đất quốc phòng

Chiều cùng ngày, Quốc hội cũng thông qua Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi). Luật có quy định cho phép nhà đầu tư được xây dựng, nâng cấp công trình lưỡng dụng trên đất quốc phòng mà không phải chuyển quyền sử dụng đất.

Đồng thời thủ tục đầu tư được đơn giản hóa: nếu dự án mở rộng cảng trên diện tích đất đã được Nhà nước cho thuê thì "không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư", nhằm rút ngắn quy trình.

Liên quan đến vận chuyển và trách nhiệm bồi thường, dự thảo luật tiếp tục bảo đảm tính đặc thù của ngành và tuân thủ nguyên tắc ưu tiên áp dụng điều ước quốc tế.

Luật quy định rõ trách nhiệm của người vận chuyển trong bảo đảm tính chính xác thông tin công bố và nghĩa vụ giám sát theo quy định của nhà chức trách hàng không.

Trường hợp hành khách đã được xác nhận chỗ trên chuyến bay nhưng việc vận chuyển bị chậm, bị hủy hoặc bị từ chối vận chuyển mà không phải do lỗi của hành khách, người vận chuyển phải thông báo kịp thời, xin lỗi hành khách, đồng thời bảo đảm ăn, nghỉ, đi lại và chịu các chi phí liên quan trực tiếp phù hợp với thời gian chờ đợi tại cảng hàng không.

Nếu việc chậm, hủy chuyến hoặc từ chối vận chuyển xuất phát từ lỗi của người vận chuyển, ngoài các nghĩa vụ trên, người vận chuyển còn phải thu xếp hành trình phù hợp cho hành khách hoặc hoàn trả phần tiền vé chưa sử dụng theo yêu cầu của hành khách mà không được thu thêm bất kỳ khoản phí nào.

Trường hợp do lỗi của người vận chuyển khiến hành khách bị từ chối vận chuyển, chuyến bay bị hủy hoặc bị chậm kéo dài, hãng hàng không phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ nói trên và đồng thời trả một khoản bồi thường ứng trước, không hoàn lại cho hành khách bằng tiền hoặc chứng từ có giá trị tương đương.